Dấu ấn sơn mài Ngô Thành Nhân trong dòng chảy mỹ thuật đương đại

Người giữ hồn tranh sơn mài Việt

Sơn mài vẫn luôn là chất liệu đặc biệt, đòi hỏi người nghệ sĩ tay nghề vững vàng lẫn sự kiên nhẫn, bền bỉ và một đời sống nội tâm đủ sâu để đi cùng vật liệu. Ngô Thành Nhân là một trong số ít những họa sĩ như thế. Hơn bốn thập niên gắn bó với sơn mài, ông xây dựng nên một thế giới nghệ thuật lặng lẽ, chín chắn, nơi kỷ niệm được lưu giữ qua từng lớp màu, lớp vóc và ánh vàng trầm mặc.

Với Ngô Thành Nhân, sơn mài không chỉ là di sản cần bảo tồn, mà là chất liệu sống, cần được tiếp tục làm mới bằng tư duy và cảm xúc của thời đại. Chính tinh thần ấy đã giúp tranh sơn mài của ông vừa mang vẻ đẹp truyền thống, vừa đối thoại bền bỉ với mỹ thuật đương đại.

Một thế hệ bản lề của mỹ thuật Việt Nam

Sinh năm 1956 tại Hà Nội, tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội năm 1979, Ngô Thành Nhân thuộc thế hệ nghệ sĩ trưởng thành trong giai đoạn mỹ thuật Việt Nam chuyển mình, truyền thống tạo hình vẫn giữ vai trò nền tảng, đồng thời tư duy đổi mới dần hình thành. Là hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam và Hội Mỹ thuật Hà Nội, ông hoạt động bền bỉ với tư cách một họa sĩ sáng tác, đồng thời là nhà giáo tận tâm, nhiều năm giảng dạy tại Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp và Đại học Mở.

Không gian sống của ký ức

Tranh sơn mài của Ngô Thành Nhân xoay quanh những đề tài quen thuộc: phố cổ Hà Nội, cảnh biển, sinh hoạt đời thường, chân dung, tĩnh vật. Tuy nhiên, đó không phải là sự mô tả trực diện. Hình ảnh được gợi mở qua nhiều lớp sơn và vàng lá đan xen, như những tầng hồi ức chồng xếp, mờ tỏ, giàu liên tưởng.

Với ông, sơn mài là một không gian sống của cảm xúc. Mỗi bề mặt tranh là kết quả của quá trình tích tụ thời gian: lớp sơn cũ được mài đi, lớp mới phủ lên, để ánh sáng và chiều sâu dần hiện diện. Chính sự nhẫn nại ấy tạo nên nét riêng cho tranh Ngô Thành Nhân, chậm rãi, lắng đọng nhưng bền bỉ trong cảm nhận người xem.

Phong cách của ông mang tinh thần ấn tượng, song vượt lên cảm xúc thị giác thuần túy. Phố không chỉ là kiến trúc, biển không chỉ là thiên nhiên, mà là nơi ký ức, nhịp sống và tâm trạng con người hòa quyện trong bề mặt sơn mài giàu biểu cảm.

Triển lãm cá nhân 2025 tại TP.HCM: Ký ức vàng son trở lại

Họa sĩ Ngô Thành Nhân từng chia sẻ: “Tranh sơn mài là cuộc đời tôi”, bởi hơn bốn thập kỷ qua, ông đã dành trọn tâm lực cho chất liệu này. Với ông, sơn mài vừa là phương tiện tạo hình vừa là một không gian sống, nơi cảm xúc và thời gian được tích tụ qua từng lớp vóc, lớp màu, lớp mài. Sự gắn bó bền bỉ ấy giúp ông đạt đến độ chín trong kỹ thuật, đồng thời hình thành một phong cách riêng, lặng lẽ nhưng giàu nội lực.

Nói về quá trình sáng tác, Ngô Thành Nhân nhiều lần nhấn mạnh tính công phu và nhẫn nại của sơn mài. Ông kể rằng, có những bức tranh phải mài đi phần lớn lớp vàng lá để ánh sáng hiện lên vừa đủ, không phô trương mà thấm đẫm. Chính sự tiết chế ấy tạo nên vẻ đẹp bền bỉ cho tranh ông, nơi ánh sáng không bừng nở rực rỡ, mà ngân lên âm thầm, gợi cảm xúc dài lâu.

Trong tranh sơn mài của Ngô Thành Nhân, những đề tài quen thuộc như phố cổ, cảnh biển, sinh hoạt đời thường hay dáng người lặng lẽ không được tả trực diện. Chúng hiện lên như những mảnh ký ức đầy luyến nhớ, được chắt lọc qua màu sắc và bề mặt sơn mài giàu chiều sâu. Mỗi tác phẩm vì thế đã truyền tải hình ảnh và một khoảng thời gian được giữ lại, để người xem có thể chạm vào và đối thoại.

Các tác phẩm trưng bày ngoài gây ấn tượng bởi kỹ thuật sơn mài tinh luyện, còn chạm đến những nhung nhớ sâu kín của người Việt: phố xưa, nếp sống bình dị, vẻ đẹp bền bỉ của văn hóa truyền thống, tình người âm thầm mà bền chặt. Giữa nhịp sống hối hả hôm nay, tranh Ngô Thành Nhân mở ra một khoảng lặng cần thiết để người xem dừng lại và lắng nghe.

the plARTform, không gian kết nối nghệ thuật và công chúng

Đồng hành cùng triển lãm là the plARTform, nền tảng nghệ thuật hướng đến kết nối nghệ sĩ và công chúng thông qua những trải nghiệm tinh tế và gần gũi. Ngoài vai trò phòng tranh, the plARTform còn hướng đến giáo dục nghệ thuật cộng đồng. Các workshop cảm thụ hội họa, buổi trò chuyện với nghệ sĩ, tour tham quan studio và triển lãm sẽ được tổ chức định kỳ, nhằm đưa nghệ thuật đến gần hơn với giới trẻ và người yêu tranh.

Với triển lãm của Ngô Thành Nhân, the plARTform tiếp tục khẳng định định hướng kể câu chuyện nghệ thuật bằng cảm xúc, tạo cầu nối giữa những giá trị truyền thống và đời sống đương đại.