Vở diễn tốt nghiệp của đạo diễn trẻ Khal Võ (sinh viên Đại học Sân khấu – Điện ảnh TP.HCM) tạo dấu ấn khi kết hợp tranh Đông Hồ với bối cảnh khoa học giả tưởng. Tác phẩm đặt ra câu hỏi con người hạnh phúc nhờ quên đi ký ức hay nhờ đối diện và vượt qua chúng?
Vượt ngoài một bài tốt nghiệp thông thường
Trong buổi diễn tại Sân khấu nghệ thuật Trương Hùng Minh, “Thế giới trong tranh” đã gây bất ngờ cho nhiều khán giả. Đây là vở tốt nghiệp của sinh viên Khal Võ (lớp Đạo diễn Sân khấu K8B) dưới sự hướng dẫn của NSƯT Cao Đức Xuân Hồng, NSND Giang Mạnh Hà và Tiến sĩ Lê Thị Ái Liên (chủ nhiệm lớp).
Khác với những bài tốt nghiệp thường thiên về an toàn, Khal Võ chọn hướng đi khó khi đặt tranh dân gian Đông Hồ trong thế giới công nghệ viễn tưởng. Không chỉ là đạo diễn, anh còn là tác giả kịch bản, diễn viên, đồng thời quy tụ một ê-kíp đông đảo, chuyên nghiệp.
Ê-kíp hùng hậu lên đến hơn 60 người. Có thể kể như: Trợ lý đạo diễn (Vivie Châu, MiAnh, Thu Thủy, Nguyễn Hiền, Thanh Tiến, Anh Khoa); phụ trách truyền thông (Kim Kiên, Anh Khoa, Bảo Linh); phụ trách hình ảnh (Quốc Trí, Thuận Nguyễn, Phương Nhi (nhiếp ảnh); Huỳnh Hoài Phong, Trung Kiên (quay phim)); thiết kế poster (Ngọc Thuận); MC (Hạ Hương); Mỹ thuật – sân khấu (Phan Đình Huy – thiết kế sân khấu, Huy Phan, Lâm Led (cảnh trí), MiAnh, Bảo Duy, Timmy Nguyễn, Hoàng Hạnh Dung, Bảo Ngọc, Vương Gia Bảo (đạo cụ)); Phục trang – hóa trang (Thanh Tiến, Lê Nguyễn, Ngọc Nga, Nam Hoàng Trịnh); Biên đạo (NS Quốc Hưng – võ thuật hát bội, cascadeur Cường Thân – võ thuật hành động, Sơn Giang – Quỳnh Đặng (múa)); Âm nhạc (Thạch Thảo (sáng tác), Y Huy (sản xuất), Nguyễn Trung Tính (phối khí), Quang Thái, Nguyên Thảo, Bảo Linh, Lam Phương, Taxx Nguyễn, Hạ Di Hương); Ánh sáng – kỹ thuật (Hoàng Lịch (thiết kế ánh sáng) với sự hỗ trợ của Sân khấu Nghệ thuật Trương Hùng Minh); Phụ kiện (Mộc Mạc 2hand); Hậu trường (Vũ Hùng, Trần Phú, Lục Hùng, Thanh Giang, Nguyễn Thắm, Ngọc Liên, Thiên Hương, Bỉnh Khiêm, Tuấn Kiệt, Gia Bảo, Trâm Anh, Đăng Trường, Công Minh…).
Đặc biệt, “Thế giới trong tranh” quy tụ dàng diễn viên trẻ đông đảo: Đông Hải (Lẫm), Duy Nam (Diên), Ngọc Hương (Miên), Xuân Trường (Tể), Duyên Đạo (Lém), Lam Phương (Mèo Bá), Châu Hữu Tài (Thầy Cóc), Thành Thuận (Reng Reng), Hứa Mạnh Dũng (Bác sĩ Thiên Trí), Châu Minh Giàu (Họa sĩ Bảo), Cim Ngọc (Mèo nhỏ/Trợ tá), Kan Lê (Già làng), Dancy Thanh Thanh (Chuột điệu/Học trò Cóc), Bạch Ngân (Bà Năm Lẫn), Gia Phúc (Tâm), Tô Kim Ngân (Học trò Cóc/Dân làng), Hoàng Triều (Trợ tá/Học trò Cóc), Trương Gia Bảo (Chuột Cọc), Harry Nguyễn (Chuột mọt sách), Quang Tú Huỳnh (Chuột yêu mèo), Minh Kha (Chuột Xỉn), Nguyễn Hiền (Tì nữ), Vĩnh Nghiêm và Thanh Tiến (Chuột lính).
Sự góp mặt của một ê-kíp lớn cho thấy nỗ lực nghiêm túc, biến một buổi diễn sinh viên thành tác phẩm có chất lượng chuyên nghiệp.
Kịch bản giả tưởng, chất liệu truyền thống
Câu chuyện xoay quanh một xã hội tương lai, nơi công nghệ xóa ký ức đã trở thành dịch vụ phổ biến. Trong một ca điều trị cho Bảo – chàng họa sĩ bại não, nhà khoa học Thiên Trí gặp sự cố buộc phải bước vào “thế giới trong tranh”. Đó là thế giới ký ức và tâm hồn của Bảo.
Ở đó, hiện ra một làng chuột kỳ ảo, nơi nhân vật Lẫm (hóa thân của Bảo) phải đối diện với nhiều thử thách. Mèo Bá – ân nhân của Lẫm bị vu oan, trong khi làng rơi vào sự thao túng của Tể, Lém và Diên. Trên tất cả là mối đe dọa mang tên Reng Reng – con rắn đuôi chuông khổng lồ, biểu tượng cho nỗi sợ sâu thẳm trong tâm hồn.
Các nhân vật và tình tiết đều gợi nhắc đến tranh Đông Hồ, như Đám cưới Chuột, Bịt mắt bắt dê, hay hình ảnh thầy đồ Cóc. Những biểu tượng dân gian được đặt trong một không gian giả tưởng tạo nên sự tương phản vừa quen thuộc vừa mới lạ.
Tranh Đông Hồ trong bối cảnh công nghệ
Một trong những điểm nhấn của vở là cách tái hiện tranh Đông Hồ bằng công nghệ hiện đại. Họa sĩ Ging Trần đã chuyển thể các bức tranh dân gian thành tranh kỹ thuật số kết hợp ánh sáng, âm nhạc điện tử và múa đương đại.
Những hình ảnh quen thuộc như chuột, mèo, thầy đồ… được đưa vào sân khấu bằng hiệu ứng thị giác khiến khán giả cảm nhận được sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại.
Sự kết hợp này đặt ra thông điệp văn hóa truyền thống có thể tìm thấy sức sống mới nếu được đặt đúng ngữ cảnh. Thay vì chỉ nằm trong bảo tàng hay tranh treo tường, tranh Đông Hồ trở thành chất liệu nghệ thuật cho một câu chuyện về ký ức, nỗi sợ và hành trình trưởng thành.
Thông điệp về ký ức và trưởng thành
Điều làm nên chiều sâu của “Thế giới trong tranh” không chỉ là hình thức mà còn ở thông điệp nhân sinh. Nhân vật Lẫm buộc phải đối diện Reng Reng – hiện thân của nỗi sợ bằng cách tìm về ký ức của mẹ. Chính ký ức ấy giúp cậu vượt qua bóng tối, khẳng định bản thân và trưởng thành.
Cái kết của vở diễn cho thấy ký ức dù đau buồn vẫn là một phần cấu thành con người. Xóa đi chúng có thể mang lại sự nhẹ nhõm tạm thời nhưng cũng đồng nghĩa với việc đánh mất căn tính. Đối diện và chấp nhận ký ức mới là cách để con người thực sự lớn lên.
Hành trình học hỏi của người làm nghệ thuật trẻ
Sau buổi diễn, Khal Võ chia sẻ: “Vở chỉ mới đạt khoảng 60% kỳ vọng của tôi, 40% còn lại là những thiếu sót để học hỏi. Điều quan trọng nhất là tôi đã có được bài học quý và sự đồng hành của bạn bè, thầy cô”.
Lời thẳng thắn này cho thấy tinh thần cầu thị – điều quan trọng với nghệ sĩ trẻ. Với “hế giới trong tranh”, Khal Võ chứng minh anh dám thử nghiệm, dám đặt truyền thống vào đối thoại với hiện đại và dám chọn con đường khó để tìm ra tiếng nói riêng.
Gợi mở cho sân khấu trẻ
Điểm giá trị nhất của “Thế giới trong tranh” nằm ở việc khơi gợi suy ngẫm. Vở đặt khán giả trước nhiều câu hỏi rằng nếu ký ức đau buồn có thể bị xóa bỏ, ta có sẵn sàng? Nếu ký ức bị lấy đi, con người còn lại điều gì để xác định bản thân? Và di sản văn hóa dân gian có thể tồn tại thế nào trong một thế giới đầy công nghệ?
Những câu hỏi ấy chưa có câu trả lời tuyệt đối nhưng chính việc đặt ra chúng đã khiến vở kịch vượt khỏi khuôn khổ một buổi diễn sinh viên, trở thành tác phẩm có khả năng đối thoại với xã hội.
“Thế giới trong tranh” vì thế không chỉ là bài tốt nghiệp mà còn là bước khởi đầu để một đạo diễn trẻ giới thiệu bản thân sẵn sàng dấn thân, sẵn sàng thử nghiệm và sẵn sàng tìm kiếm tiếng nói nghệ thuật riêng.
Một “thế giới” được mở ra từ ký ức
Khán giả rời khán phòng không chỉ với ấn tượng về công phu dàn dựng mà còn với suy ngẫm mỗi cuộc đời là một “thế giới trong tranh”. Mỗi ký ức dù hạnh phúc hay đau buồn đều là nét màu tạo nên bức tranh đó.
Như Khal Võ chia sẻ: “Bức tranh có thể lem nhòe bởi nước mắt, chồng chéo bởi sai lầm nhưng đó vẫn là bức tranh của riêng ta. Nó thật, sống động và có ý nghĩa”.
Với cách kể chuyện này, sân khấu trẻ chứng minh rằng nghệ thuật ngay cả từ ghế nhà trường vẫn có thể chạm đến những tầng sâu nhân sinh, đồng thời tìm ra cách để truyền thống và hiện đại cùng song hành.
Cùng ngắm một số hình ảnh trong vở diễn:
Trương Quốc Phong
