Từ những khung hình quảng cáo đến vai nữ chính Út Lan 2, Kiều Diễm đang đi qua một hành trình mà mỗi vai diễn không chỉ là cơ hội xuất hiện mà còn là một lần tích lũy vốn nghề. Với nữ diễn viên trẻ, được biết đến có thể đến từ một khoảnh khắc, nhưng để được nhớ đến bằng nhân vật lại cần nhiều năm lao động.
Từng bắt đầu với công việc người mẫu ảnh, diễn viên quảng cáo rồi dần bước vào điện ảnh, Kiều Diễm có cơ hội xuất hiện trong Tử chiến trên không, Song Hỷ Lâm Nguy trước khi đảm nhận vai nữ chính trong Út Lan 2. Nếu những vai diễn đầu tiên giúp cô làm quen với máy quay, trường quay và ê-kíp, thì Lan đặt ra một yêu cầu khác: phải làm chủ đường dây tâm lý của nhân vật trong suốt bộ phim.
Điều đáng chú ý ở Kiều Diễm không nằm ở việc cô xem vai nữ chính như một dấu mốc để khẳng định mình đã thành công. Ngược lại, cô nhìn Út Lan 2 như một cột mốc để nhận ra mình còn rất nhiều điều phải học. Quan niệm ấy cũng cho thấy cách một diễn viên trẻ lựa chọn con đường dài, đó là không vội biến sự chú ý thành danh tiếng, mà muốn biến từng dự án thành một khoản đầu tư cho nghề nghiệp.
“Được chọn làm nữ chính chỉ mới là bước đầu”
– Nhìn lại hành trình từ những vai diễn đầu tiên đến nữ chính Út Lan 2, đâu là bước ngoặt khiến chị thay đổi nhiều nhất với tư cách một diễn viên?
Em nghĩ chắc là Út Lan 2. Những vai trước như Tử chiến trên không hay Song Hỷ Lâm Nguy cho em cơ hội làm quen với máy quay, trường quay, cách làm việc với ê-kíp. Mỗi vai em đều học được một chút. Nhưng tới Lan thì em cảm nhận trách nhiệm lớn hơn rất nhiều. Em phải hiểu nhân vật sâu hơn và giữ được tâm lý của Lan xuyên suốt bộ phim, chứ không phải chỉ làm tốt một vài cảnh.
Trong quá trình quay, em cũng nhận ra mình còn rất nhiều thứ phải học. Vì vậy, với em, Út Lan 2 không phải thời điểm em nghĩ “mình giỏi rồi”, mà giống như một cột mốc để em biết mình muốn nghiêm túc đi tiếp với nghề như thế nào.
– Như vậy, nếu xem mỗi vai diễn là một nấc thang, điều gì từ Tử chiến trên không và Song Hỷ Lâm Nguy trở thành nền tảng để chị bước vào vai Lan?
Em nghĩ điều em mang theo nhiều nhất là kinh nghiệm. Tử chiến trên không cho em làm quen với một môi trường điện ảnh chuyên nghiệp hơn, hiểu một cảnh phim thật sự được tạo ra như thế nào. Còn Song Hỷ Lâm Nguy cho em nhiều đất hơn để diễn và hiểu nhân vật hơn. Vì vậy, tới Út Lan 2, em không còn quá bỡ ngỡ với trường quay nữa. Nhưng đổi lại, em hiểu rằng mình phải có trách nhiệm nhiều hơn với nhân vật. Những gì học được trước đó giống như nền tảng để em bước vào vai Lan, còn trong quá trình làm Lan, em lại tiếp tục học thêm rất nhiều.
– Lần đầu biết mình sẽ đảm nhận nữ chính, cảm xúc đầu tiên của chị là niềm vui hay áp lực?
Chắc là vui trước rồi mới tới áp lực. (cười). Lúc đầu em vui vì đây là một cơ hội rất lớn. Nhưng sau đó em bắt đầu nghĩ: “Ủa, vậy mình có làm được không ta?”. (cười)
Trước đó em chưa từng đứng ở vị trí nữ chính nên em biết trách nhiệm sẽ khác. Em phải giữ nhân vật trong suốt bộ phim, phải làm việc nhiều hơn và cũng không được để cảm xúc của mình ảnh hưởng tới công việc. Càng quay, em càng hiểu rằng được chọn chỉ mới là bước đầu. Làm sao để hoàn thành vai diễn mới là chuyện quan trọng.
– Có nghĩa, với chị, được trao cơ hội cũng đồng nghĩa với việc phải chịu trách nhiệm cho cơ hội ấy?
Dạ, em nghĩ đúng là như vậy. Lúc được chọn thì vui lắm, nhưng sau đó em nhận ra mình phải chịu trách nhiệm với sự lựa chọn đó. Em không muốn chỉ nghĩ “mình được làm nữ chính rồi”, mà phải nghĩ “mình phải làm sao để vai này tốt hơn, để đạo diễn và ê-kíp không cảm thấy đã chọn sai người”. Vì vậy, trong quá trình quay em tự nhắc mình cứ tập trung làm tốt từng cảnh, từng ngày một. Em còn trẻ nên em nghĩ mình còn rất nhiều thứ phải học.
“Tôi không muốn lợi thế ngoại hình là thứ duy nhất người ta nhớ về mình”
– Xuất phát điểm từ người mẫu ảnh và quảng cáo, điều gì khiến chị muốn đi sâu vào diễn xuất thay vì chỉ dừng lại ở những khung hình đẹp?
Thật ra ban đầu em cũng thích việc được đứng trước máy quay và làm hình ảnh. Nhưng càng làm, em càng thấy mình thích diễn xuất hơn.
Chụp hình hay quảng cáo thường cần truyền tải một hình ảnh hoặc một cảm xúc trong thời gian rất ngắn. Còn với điện ảnh, em được sống với một nhân vật lâu hơn, được tìm hiểu tại sao người đó lại hành động như vậy, tại sao họ buồn, tại sao họ yêu hay họ sợ. Em thấy điều đó thú vị hơn. Nó giống như mình được sống thêm một cuộc đời khác, nên em muốn thử đi sâu hơn.
– Khi chuyển từ việc “xuất hiện trước ống kính” sang thực sự sống trong nhân vật, điều gì thay đổi rõ nhất ở chị?
Em nghĩ khác biệt lớn nhất là trước đây em quan tâm nhiều hơn tới việc mình xuất hiện như thế nào trước máy quay. Còn khi diễn phim, em phải quên chuyện đó đi để tập trung vào nhân vật. Ví dụ như Lan không phải lúc nào cũng đẹp, cũng phải có biểu cảm đẹp. Có những lúc nhân vật sợ, đau, hoảng loạn hay yếu đuối thì mình phải chấp nhận để mình thật sự ở trong cảm xúc đó. Em thấy khi mình không còn nghĩ “mình đang đẹp hay không” nữa thì mình mới bắt đầu thật sự sống với nhân vật.
– Chị có từng nghĩ đến việc phải chứng minh mình có thể được nhớ đến bằng diễn xuất chứ không chỉ bằng diện mạo?
Có chứ. Em nghĩ bản thân em cũng từng có suy nghĩ đó. Ngoại hình là một lợi thế, nhưng em không muốn lợi thế đó trở thành thứ duy nhất người ta nhớ về mình. Em muốn khi nhắc tới Kiều Diễm, mọi người có thể nói: “À, cô này đóng vai đó”, hoặc nhớ một nhân vật nào đó của em. Với em như vậy sẽ vui hơn rất nhiều.
Nếu khán giả xem Út Lan 2 xong mà quên mất Kiều Diễm là ai, chỉ nhớ Lan và cảm thấy thương Lan, hiểu Lan thì em nghĩ đó mới là điều em mong nhất. Vì lúc đó có nghĩa là em đã làm được việc của một người diễn viên, là để nhân vật được sống chứ không phải chỉ để người ta nhìn thấy mình.
– Trong thời điểm mạng xã hội có thể giúp một gương mặt trẻ được biết đến rất nhanh, vì sao chị vẫn chọn cách đi từng bước?
Em nghĩ mạng xã hội rất tốt và giúp nghệ sĩ đến gần khán giả nhanh hơn. Em cũng sử dụng mạng xã hội và thấy đó là một phần rất quan trọng. Nhưng với nghề diễn, em nghĩ mình vẫn cần có thời gian để học và làm nghề. Một vai diễn có thể giúp khán giả biết tới mình, nhưng để họ nhớ mình qua một nhân vật thì chắc chắn mình phải làm tốt nhân vật đó. Nên em không quá vội. Em muốn mỗi vai sau mình làm tốt hơn vai trước một chút, vậy là em thấy vui rồi.
– Chị phân biệt thế nào giữa việc được nhiều người biết đến và được công nhận là một diễn viên?
Theo em thì hai cái đó khá khác nhau. Được nhiều người biết tới có thể đến từ rất nhiều thứ, có thể là một hình ảnh, một video hay một khoảnh khắc nào đó. Còn được công nhận là diễn viên thì phải có những vai diễn và quá trình làm nghề để chứng minh. Với bản thân em, em vẫn đang trên hành trình đó. Em chưa nghĩ mình đã đạt tới đâu hết. Em chỉ mong sau mỗi bộ phim, khán giả thấy em tiến bộ hơn một chút.
“Vốn nghề là những thứ mình phải tự đi qua mới có”
– Chị nói nhiều đến việc học từ từng dự án. Vậy với một diễn viên trẻ, “vốn nghề” thực sự được tích lũy từ đâu?
Em nghĩ vốn nghề là những thứ mình phải tự đi qua mới có. Mình có thể học ở trường, học kỹ thuật diễn, học thoại… nhưng tới lúc ra trường quay thật, mình mới biết áp lực như thế nào, làm sao để giữ cảm xúc khi phải chờ lâu, làm sao để làm lại một cảnh nhiều lần mà vẫn giữ được tâm lý. Những điều đó không thể nóng vội được. Mỗi dự án cho mình một bài học, rồi những bài học đó cộng lại thành kinh nghiệm của mình.
– Nếu xem mỗi dự án như một khoản đầu tư cho nghề nghiệp, Út Lan 2 giúp chị “đầu tư” thêm điều gì quan trọng nhất?
Em nghĩ là sự tự tin và trách nhiệm. Không phải kiểu tự tin là mình giỏi rồi, mà là tự tin hơn vào khả năng của mình và biết mình cần làm gì khi gặp một vấn đề trong lúc quay.
Với Lan, em cũng học được cách chịu trách nhiệm nhiều hơn với nhân vật. Có những lúc mệt hay áp lực nhưng mình vẫn phải quay lại trạng thái của Lan và làm cho tới khi đạo diễn cảm thấy ổn.
– Một trong những thử thách của vai Lan là phim không quay theo đúng trình tự câu chuyện. Chị làm thế nào để giữ được đường dây tâm lý của nhân vật?
Cái này thật sự là một thử thách với em. Vì phim không quay theo đúng thứ tự câu chuyện nên em phải tự nhớ Lan đang ở giai đoạn nào, trước đó vừa trải qua chuyện gì và cảm xúc của Lan lúc đó đang ở đâu.
Em thường phải đọc lại kịch bản và tự ghi nhớ tâm lý của nhân vật trước mỗi cảnh. Có những cảnh quay cách nhau khá xa nhưng về mặt câu chuyện lại nối liền nhau, nên em phải rất để ý. Em cũng trao đổi với đạo diễn để chắc rằng mình đang đi đúng hướng, chứ không tự nghĩ một kiểu rồi diễn một kiểu.
– Chị bắt đầu xây dựng Lan từ đâu để nhân vật không chỉ dừng lại ở một cô gái buồn hay thiếu tình thương?
Em bắt đầu từ hoàn cảnh và quá khứ của Lan trước. Vì Lan là một cô gái thiếu tình thương nên em nghĩ điều đó ảnh hưởng tới cách Lan nhìn bản thân và cách Lan đón nhận tình cảm của người khác.
Sau đó em mới tìm cách thể hiện qua ánh mắt, cách nói chuyện, những phản ứng nhỏ của Lan. Em không muốn Lan lúc nào cũng buồn hay khóc, vì Lan đã sống với sự thiếu thốn đó quá lâu rồi, nên nó phải trở thành một phần tính cách của Lan. Có những chi tiết rất nhỏ có thể khán giả không để ý, nhưng với em, nó giúp em cảm thấy Lan là một con người thật hơn.
– Có điều gì về con người mà chị nhận ra sau khi đi qua những nhân vật khác nhau, đặc biệt là Lan?
Em nghĩ mỗi vai đều cho em một chút. Nhưng với Lan, em thấy mình hiểu hơn về những người thiếu tình thương. Trước đây có những lúc em nhìn một người và nghĩ tại sao họ lại hành xử như vậy. Nhưng khi đặt mình vào hoàn cảnh của nhân vật, em mới hiểu phía sau một hành động có thể còn rất nhiều thứ mà mình không nhìn thấy. Nó làm em bớt phán xét người khác hơn và cũng biết quan sát con người nhiều hơn.
– Có lẽ đó cũng là một trong những giá trị đặc biệt của nghề diễn, đi qua nhiều cuộc đời để hiểu thêm cuộc đời của chính mình?
Dạ, em nghĩ đúng là như vậy. Mỗi nhân vật cho em một cách nhìn khác về con người. Có những điều nếu chỉ đứng ở vị trí của mình thì mình sẽ khó hiểu, nhưng khi phải sống với hoàn cảnh và tâm lý của một nhân vật, mình buộc phải nhìn mọi thứ từ một góc khác.
Em nghĩ điều đó cũng khiến em muốn tiếp tục thử những nhân vật mới. Sau Lan, em muốn được đóng những vai có tính cách mạnh hơn, gai góc hơn, thậm chí hoàn toàn trái với con người của em ngoài đời. Em muốn những vai diễn tiếp theo tiếp tục khiến mình phải học thêm một điều gì đó, thay vì cứ lặp lại những nhân vật giống nhau.
– Sau cùng, điều gì là bài học lớn nhất mà Út Lan 2 để lại cho chị về nghề diễn?
Có rất nhiều luôn. (cười). Có những cảnh em nghĩ mình đã làm hết sức rồi nhưng đạo diễn vẫn cho làm lại. Lúc đầu em cũng hơi áp lực và tự hỏi không biết mình đang thiếu cái gì. Nhưng sau đó em hiểu làm lại không có nghĩa là mình làm dở, mà đôi khi đạo diễn đang tìm một cách khác tốt hơn cho cảnh đó. Mình phải học cách tiếp nhận góp ý và làm lại mà không bị mất cảm xúc.
Em nghĩ đó là một bài học khá lớn với em trong Út Lan 2: mình phải bớt tự ái, bớt áp lực chuyện “mình phải làm tốt ngay”, mà tập trung vào việc làm sao để cảnh quay cuối cùng tốt nhất.
– Cảm ơn những chia sẻ của Út Lan – Kiều Diễm nhé!
Khả Như
